Handwasprogramma: wat kan er wel en niet in?

Een handwasprogramma wast koud tot 40 graden, met een trommel die heel rustig beweegt en een kleine lading, meestal 1 tot 2 kg. Het is bedoeld voor kleding met het handwassymbool op het label: wol, kasjmier, fijne truien, en bij veel machines ook zijde en lingerie. Leer, kleding met een doorgestreepte wastobbe en kleding die alleen chemisch gereinigd mag worden, horen er niet in.

Wat doet een handwasprogramma precies?

Bij veel merken heet het programma Wol, Wol/Handwas of Wol/Zijde, met een handje of een bolletje wol als symbool. Het verschil met een gewoon programma zit in vier dingen:

	Handwas- of wolprogramma	Gewoon programma (katoen)
Temperatuur	Koud tot 40 °C	Tot 60 of 90 °C
Trommelbeweging	Wiegend, met lange pauzes	Ritmisch draaien en vallen
Belading	Klein, 1 tot 2 kg	Tot het volle vulgewicht
Centrifugeren	Kort, instelbaar, vaak laag	Hoog, tot 1.400 of 1.600 toeren

Twee voorbeelden uit Nederlandstalige handleidingen:

• AEG (8 kg): programma Wol/Zijde voor machinewasbare wol, handwasbare wol en andere stoffen met het handwassymbool. Standaard 40 °C, van koud tot 40 °C, maximaal 1,5 kg, centrifugeren tussen 400 en 1.200 toeren.
• Miele W1 (9 kg): programma Wol, koud tot 40 °C, maximaal 2 kg, tot 1.200 toeren. Daarnaast een apart programma Zijde, koud tot 30 °C, maximaal 1 kg, tot 600 toeren, voor zijde en stoffen zonder wol die met de hand gewassen kunnen worden.

AEG schrijft er iets bij wat veel mensen verbaast: tijdens dit programma draait de trommel zo langzaam dat het kan lijken alsof hij niet of niet goed draait. Dat is normaal, geen storing. Wil je het programma toch afbreken, lees dan hoe je bij een AEG een programma annuleert.

Wat betekent het handwassymbool op het label?

Een wastobbe met een hand erin betekent: met de hand wassen, maximaal 40 graden. Het betekent niet automatisch dat de wasmachine verboden is. Het label zegt vooral dat het kledingstuk weinig beweging en geen hitte verdraagt, en dat is precies waar het handwasprogramma voor is.

Wanneer het wél een probleem is:

• Doorgestreepte wastobbe: niet wassen, ook niet met de hand.
• Een cirkel met P of F en verder niets: alleen chemisch reinigen.
• Tekst als 'do not machine wash' naast het handje.

Alle labelsymbolen op een rij staan in symbolen op de wasmachine en wassymbolen in je kleding.

Wat zegt Woolmark?

Woolmark is het keurmerk van de wolindustrie en test wasprogramma's van wasmachines. Een machine kan het predicaat krijgen voor verschillende niveaus:

Woolmark-logo op de machine	Betekent
Black	Wolprogramma goedgekeurd voor machinewasbare wol
Blue	Wolprogramma goedgekeurd voor handwasbare wol
Green	Als Blue, en daarnaast getest op energie- en waterverbruik

AEG vermeldt bij de machine uit het voorbeeld Woolmark Apparel Care Blue: het wolprogramma is goedgekeurd voor wollen kleding met het label handwas, mits je de instructies op het label en van de machine volgt. Op oudere machines zie je soms nog de oudere namen Gold of Platinum. Staat er Woolmark Blue of Green in je handleiding, dan is dat programma getest op handwasbare wol.

Wat kan er wel in het handwasprogramma?

• Wol en kasjmier met een handwas- of wolwaslabel, liefst in een machine met Woolmark-goedkeuring.
• Fijne gebreide truien van katoen, viscose of gemengde garens.
• Zijde, als je machine geen apart zijdeprogramma heeft en het label wassen toestaat. Houd het op 30 graden.
• Lingerie, bh's en panty's in een waszakje. Miele geeft die tip ook bij zijn zijdeprogramma.
• Kleding met kraaltjes of borduursel, binnenstebuiten in een waszak, als het label wassen toestaat.

Gebruik voor wol en zijde een wolwasmiddel. Gewone wasmiddelen bevatten vaak enzymen die vlekken van eiwit afbreken, en wol en zijde zijn zelf van eiwit gemaakt. Doseer weinig: de lading is klein.

Wat hoort er niet in?

• Kleding met een doorgestreepte wastobbe of alleen een P of F in een cirkel.
• Leer, suède en bont, ook niet als voering.
• Kleding met geplakte delen, zoals sommige pailletten of applicaties die loslaten in water.
• Echt vuile was. Het handwasprogramma is zacht en kort; voor zand en vlekken is het niet gemaakt.
• Grote, zware stukken zoals een badjas of een wollen deken die de kleine belading overschrijdt.
• Een volle trommel. Het programma werkt alleen met ruimte om te bewegen; hoe vol per programma mag, lees je in hoe vol mag een wasmachine.

Zo gebruik je het handwasprogramma

1. Lees het label en sorteer op kleur. Donkere wol apart, nieuwe kleding apart.
2. Binnenstebuiten en knopen en ritsen dicht.
3. Fijne items in een waszakje.
4. Klein laden: twee tot vier truien of één wollen vest met een paar kleine stukken.
5. Wolwasmiddel in vak II, geen wasverzachter tenzij het wolwasmiddel dat voorschrijft.
6. Temperatuur: koud of 30 graden, hoogstens wat het label toestaat.
7. Toerental: laag bij kreukgevoelige of dunne stof, iets hoger bij dikke wol zodat hij minder lang nat blijft. Miele adviseert bij kreukgevoelige was in het wolprogramma het eindtoerental te verlagen. Wat het toerental verder doet, staat in centrifugeren: welk toerental voor welke was.
8. Direct na afloop eruit en meteen te drogen leggen.

Hoe droog je handwas?

Wol en gebreide kleding droog je plat. Leg het kledingstuk op een droge handdoek, trek het voorzichtig in vorm en laat het liggen op een plek met wat luchtstroming, uit de zon en niet op de verwarming. Hang natte wol niet aan een hanger of de lijn: het gewicht van het water rekt de trui uit. In de droger alleen als het label dat toestaat en je droger een goedgekeurd wolprogramma heeft.

Wanneer toch met de hand?

Bij heel kostbare stukken, oude of al zwakke breisels, kleding met losse naden, en alles waarbij het label 'niet in de machine' zegt. Echte handwas gaat in een teiltje lauw water met wolwasmiddel: zachtjes knijpen, niet wringen, twee keer spoelen en het water eruit drukken in een handdoek.

Heeft je machine geen wolprogramma, of komt je wol er steeds vervilt of scheefgetrokken uit terwijl je alles volgens het label doet, dan is het programma van je machine te ruw. Let er bij vervanging op dat het wolprogramma een Woolmark-goedkeuring heeft.