Nieuwe kleding eerst wassen? En helpt azijn tegen afgeven?

Ja, was nieuwe kleding voordat je het draagt. Er zit vaak overtollige verf in en er kunnen productieresten op zitten, zoals middelen tegen kreuken. Een eerste wasbeurt apart of met dezelfde kleuren, binnenstebuiten en op lage temperatuur haalt dat eruit. Azijn is daarvoor niet nodig: het zet de kleur niet vast.

Waarom zou je nieuwe kleding eerst wassen?

Nieuw is niet hetzelfde als schoon. Er zijn vier redenen om eerst te wassen:

1. Productieresten. Bij het maken van textiel worden chemische stoffen gebruikt, bijvoorbeeld om de stof minder te laten kreuken of brandvertragend te maken. De NVWA schrijft dat zulke stoffen vooral bij contact met de huid schadelijk kunnen zijn of een allergische reactie kunnen geven. Veel ervan zijn oplosbaar in water en gaan er bij een wasbeurt voor een groot deel uit.
2. Overtollige verf. Niet alle verf hecht aan de vezel. De losse verf komt in de eerste wasbeurten vrij en kan op andere kleding of op je huid afgeven.
3. Huidklachten. Sommige kleurstoffen, vooral in synthetische stoffen, staan bekend als contactallergenen. Wie een gevoelige huid of eczeem heeft, merkt dat soms bij nieuwe kleding.
4. Hygiëne. Kleding is in een winkel vaak door anderen gepast, en het heeft in een fabriek, magazijn en vrachtwagen gelegen.

Dylon, de maker van textielverf, adviseert om stof ook vóór het verven grondig te wassen, "ook als deze nieuw is", om onzichtbare afwerkingen te verwijderen. Dat zegt iets over wat er op nieuwe stof kan zitten. Hoe dat verven werkt, staat in kleding verven in de wasmachine.

Welke kleding zeker eerst wassen?

Kledingstuk	Waarom	Hoe
Ondergoed, sokken, pyjama's	Zit direct op de huid	Op de temperatuur van het label
Babykleding en beddengoed voor kinderen	Gevoelige huid	Mild wasmiddel, zonder wasverzachter
Donkere en felle kleuren (rood, zwart, donkerblauw)	Geven in de eerste wasbeurten kleur af	Apart, binnenstebuiten, koud of 30 °C
Spijkerbroeken	Indigo geeft lang af	Apart en binnenstebuiten
Handdoeken	Afwerking maakt ze minder absorberend	Zonder wasverzachter, een paar keer wassen
Beddengoed en overhemden	Vaak behandeld tegen kreuken	Op de temperatuur van het label
Sportkleding	Synthetisch, zit strak op de huid	Sportprogramma of 30 °C, zonder wasverzachter

Kleding die je over andere kleding draagt, zoals een jas of een trui over een shirt, hoeft minder dringend. Een jas met een waterafstotende laag was je alleen als dat nodig is; hoe je die laag na het wassen herstelt, lees je in jas waterdicht maken in de wasmachine.

Helpt azijn om de kleur vast te zetten?

Nee. Het idee komt uit het verven zelf. Bij wol, zijde en nylon wordt zuur gebruikt om bepaalde verfstoffen tijdens het verfproces aan de vezel te binden. Katoen wordt meestal geverfd met verfstoffen die in de fabriek juist met een basische oplossing worden vastgezet. Een scheut azijn in de wasmachine verandert niets aan verf die al in de stof zit.

Wat er bij de eerste wasbeurten uitkomt, is verf die nooit goed gehecht is. Die wil je er juist uit hebben, en dat lukt alleen door te wassen en te spoelen. Azijn houdt dat niet tegen. Hetzelfde geldt voor zout: dat wordt bij het verven gebruikt om de verf in de vezel te laten trekken, maar het zet achteraf niets vast.

Waar azijn wel voor wordt gebruikt, is als vervanger van wasverzachter, omdat het kalk en wasmiddelresten in de stof kan verminderen. Of dat zinvol is en wat het met de rubbers van de machine doet, lees je in azijn als wasverzachter.

Zo was je nieuwe kleding de eerste keer

1. Lees het waslabel. Temperatuur, programma en of het in de droger mag, staan erop.
2. Sorteer op kleur. Was felle en donkere nieuwe kleding apart of alleen met dezelfde kleur. Een nieuw rood shirt bij witte was is de klassieke fout.
3. Keer binnenstebuiten. Dat beschermt de buitenkant tegen wrijving, zeker bij spijkerbroeken en bedrukte shirts. Sluit ritsen en klittenband.
4. Kies een lage temperatuur. Koud of 30 graden laat minder kleur los dan warm water. Persil adviseert om nieuw textiel waarvan je niet weet of het kleurvast is, apart te wassen op maximaal 40 graden. Voor witte katoenen kleding mag het warmer, volgens het label.
5. Gebruik niet te veel wasmiddel, en voor gekleurde kleding een kleurwasmiddel zonder bleekmiddel. In welk vakje het moet, lees je in in welk vakje moet het wasmiddel?.
6. Sla wasverzachter de eerste keer over, zeker bij handdoeken en sportkleding.
7. Doe de trommel niet te vol, zodat het water de stof goed kan doorspoelen.
8. Haal de was er direct uit en laat donkere kleding niet nat op een hoop liggen; daar kan nog kleur overlopen.

Fijne stoffen als wol en zijde was je op het wol- of handwasprogramma; wat daar wel en niet in kan, lees je in handwasprogramma: wat kan er wel en niet in?.

Hoe vaak geeft nieuwe kleding af?

Dat verschilt per kledingstuk. Veel kleding geeft alleen de eerste keer merkbaar af. Spijkerbroeken en fel gekleurde katoen kunnen nog een aantal wasbeurten kleur verliezen. Een eenvoudige test: maak een onopvallend stukje nat en druk er een wit doekje op. Komt er kleur op het doekje, was het dan nog apart.

Kleurvangdoekjes kunnen helpen om losse verf in het waswater op te vangen, zodat die minder op andere kleding terechtkomt. Ze vervangen het sorteren niet.

Toch afgegeven: wat doe je dan?

1. Droog de verkleurde was niet. Warmte uit de droger of de verwarming maakt de verkleuring vaster.
2. Was de verkleurde stukken direct opnieuw, zonder het kledingstuk dat afgaf, op de hoogste temperatuur die het label toestaat.
3. Gebruik voor witte katoen eventueel een wasmiddel met bleekmiddel, als het label dat toelaat.
4. Lukt het niet, kijk dan naar een kleurherstelmiddel uit de drogisterij of supermarkt en volg de verpakking.

Stugge was of wasmiddellucht na het wassen?

Blijft nieuwe en oude kleding na het wassen stug aanvoelen of naar wasmiddel ruiken, dan blijft er wasmiddel in de stof achter. Doseer minder en kies eventueel een extra spoelbeurt. Gebeurt het ook bij de juiste dosering en een normaal gevulde trommel, dan kan de machine slecht spoelen of afpompen, bijvoorbeeld door een verstopt pompfilter of een machine die te weinig water inneemt. Laat dat bij een oudere machine nakijken voordat je meer wasmiddel gaat gebruiken.