Centrifugeren: welk toerental voor welke was?

Centrifugeer katoen, handdoeken en beddengoed op 1.200 tot 1.600 toeren of het maximum van je machine. Synthetisch en gemengde stoffen kunnen op 800 tot 1.200 toeren, overhemden en fijne was op 600 tot 900, en wol, zijde en lingerie laag. Hoe hoger het toerental, hoe droger de was en hoe korter het drogen, maar hoe meer kreuk.

Welk toerental voor welke was?

Deze tabel is gebaseerd op de maximale toerentallen die fabrikanten per programma toestaan, met daarbij de keuze die wij aanraden voor het dagelijks gebruik. Je machine stelt per programma al een standaard voor; die hoef je meestal alleen lager te zetten.

Soort was	Aanbevolen toerental	Waarom
Handdoeken, beddengoed, katoenen ondergoed	1.200–1.600	Kan tegen een stootje; droogt veel sneller
T-shirts en katoenen kleding	1.000–1.400	Iets lager voorkomt kreuk en vormverlies
Jeans	900–1.200	Miele zet het programma Jeans op maximaal 900
Synthetisch, gemengde stoffen	800–1.200	Kreukt snel bij hoge toeren
Overhemden en blouses	600–900	Minder strijkwerk
Fijne was, viscose	600–900	Dunne stof, rekt makkelijk
Sportkleding van microvezel	800–1.200	Droogt toch al snel
Outdoorkleding met membraan	400–800	Gore-Tex adviseert 400 of lager; Miele staat tot 800 toe. Volg het waslabel
Wol	600–1.200, volgens het programma	Kort en zacht; lager bij kreukgevoelige wol
Zijde, lingerie	400–600	Zo zacht mogelijk
Dekbedden en kussens	800–1.200	Hoger droogt sneller, lager is zachter voor de vulling
Sportschoenen	Maximaal 600	Minder gebonk en vormverlies

Bij schoenen telt meer dan het toerental: een waszak en een paar handdoeken erbij schelen gebonk, zie schoenen in de wasmachine. Bij een regenjas met membraan komt er na het wassen vaak nog een stap bij: de jas weer waterdicht maken.

Volgt je wasprogramma een eigen maximum, dan houdt de machine zich daaraan. In de handleiding van een Miele W1 staat bijvoorbeeld per programma het hoogst mogelijke toerental: Katoen 1.600, Kreukherstellend 1.200, Fijne was 900, Zijde 600. AEG geeft voor zijn programma's Synthetica, Fijne was en Wol/Zijde een bereik van 400 tot 1.200 toeren. Wol en handwas staan los uitgelegd in het handwasprogramma.

Wat doet een hoger toerental precies?

De trommel draait zo snel dat het water uit de was door de gaatjes naar buiten wordt geslingerd. Hoe sneller, hoe meer water eruit gaat. Miele vat het in zijn handleiding samen: hoe hoger het centrifugeertoerental, hoe lager het restvocht van de was, maar hoe meer geluid de machine maakt. Wil je energie besparen bij het drogen in de droger, dan raadt Miele het hoogste toerental aan.

Wat het voor je droger betekent, kun je zelf uitrekenen. Restvocht is de hoeveelheid water ten opzichte van het gewicht van de droge was. Bij 8 kg droge katoen en 53% restvocht zit er ruim 4 liter water in de was. Bij 44% is dat ongeveer 3,5 liter. Dat verschil van ruim een halve liter hoeft je droger niet te verdampen, bij elke trommel opnieuw.

De nadelen van een hoog toerental:

• Meer kreuk, vooral bij synthetisch en overhemden.
• Meer slijtage aan fijne stoffen en elastaan.
• Meer geluid. Op het energielabel staat het geluid tijdens het centrifugeren in dB.
• Meer belasting als de machine niet waterpas staat of op een houten vloer staat; dan gaat hij trillen of zelfs lopen. Wat je daartegen doet, staat in wasmachine loopt weg tijdens centrifugeren.

Wat betekent de centrifugeerklasse op het energielabel?

Op het Europese energielabel staat een letter van A tot G voor de centrifuge-efficiëntie. Die is gebaseerd op het restvocht na het programma Eco 40-60 op het hoogste toerental van dat programma, gemeten bij een volle, halve en kwart lading. De grenzen staan in de Europese verordening 2019/2014:

Centrifugeerklasse	Restvocht na het centrifugeren
A	minder dan 45%
B	45% tot 54%
C	54% tot 63%
D	63% tot 72%
E	72% tot 81%
F	81% tot 90%
G	90% of meer

Een voorbeeld: een machine van 1.400 toeren waarvan de fabrikant 53,9% restvocht opgeeft, valt net in klasse B. Het toerental zegt dus veel, maar de klasse hangt ook af van de trommel en hoe lang de machine op toeren blijft. Vergelijk daarom de letter op het label, en pas daarna het maximale toerental. Welke andere waarden op het label belangrijk zijn, lees je in energiezuinige wasmachine: wat levert label A op.

Spoelstop, Afpompen en Alleen centrifugeren

Op bijna elke machine zitten opties voor het einde van het programma:

Optie	Wat het doet	Wanneer handig
Spoelstop of zonder eindcentrifuge	De was blijft in het laatste spoelwater liggen	Kreukgevoelige was die je niet direct uit de machine haalt
Afpompen	Alleen het water wegpompen, niet centrifugeren	Na een spoelstop, voor was die nat moet blijven
Centrifugeren	Water wegpompen en centrifugeren	Na een spoelstop, of als de was nog te nat is
Spoelen en centrifugeren	Extra spoelbeurt met centrifugeren	Te veel schuim, of wasverzachter achteraf

Bosch toont bij zonder eindcentrifugeren streepjes in het toerentaldisplay. Miele zet bij de functie Extra stil het eindcentrifugeren automatisch op spoelstop. Vergeet je zo'n optie uit te zetten, dan lijkt het alsof de machine niet centrifugeert. Wat je dan nog meer kunt controleren, staat in wasmachine centrifugeert niet.

Veiligheid: Open de deur na een spoelstop pas als het deurslot vrij is en het water is weggepompt. Probeer nooit een deur open te trekken terwijl er water in de trommel staat.

Tips voor goed centrifugeren

1. Meng groot en klein. Eén zwaar stuk alleen geeft onbalans; de machine centrifugeert dan niet door.
2. Niet te vol en niet te leeg. Bij een halve trommel met gemengde was verdeelt de machine het gewicht het best.
3. Machine waterpas. Controleer het met een waterpas, zeker na verplaatsen.
4. Toerental omlaag bij twijfel. Een stuk dat iets natter uit de machine komt, kun je aan de lijn hangen. Een gekrompen of uitgerekte trui maak je niet meer goed.
5. Toerental omhoog als je droogt in de droger, voor alles waarbij het label dat toestaat.

Centrifugeert je machine niet meer zo hoog als vroeger, of maakt hij een brommend geluid bij hoge toeren, dan zijn vaak de lagers, de koolborstels of de schokdempers aan het einde. Bij een machine van boven de tien jaar is vervangen dan vaak de betere keus dan een reparatie van € 150 of meer.

Droog je veel in de droger, dan scheelt het merkbaar als je wasmachine een centrifugeerklasse A of B heeft.