Wasmachine schoonmaken met azijn: wel of niet doen?

Azijn maakt een wasmachine maar voor een deel schoon. Het lost kalk op en kan een licht luchtje verminderen, maar tegen vet, vetluis en de schimmelige laag in de machine doet het weinig. Bosch raadt azijn en andere zuren af omdat ze rubberdelen kunnen beschadigen. Ons advies: gebruik azijn hooguit af en toe tegen kalk, en reinig de machine verder met een hete was en een middel dat ervoor bedoeld is.

Wat doet azijn wel en niet in een wasmachine?

Azijn is een verdund zuur, meestal azijnzuur met water. Dat bepaalt waar het tegen werkt:

Vuil	Werkt azijn?	Waarom
Kalk (witte, harde aanslag)	Ja	Zuur lost kalk op
Lichte muffe lucht	Een beetje, tijdelijk	Het neutraliseert sommige geurtjes, maar haalt de bron niet weg
Vet, wasverzachterresten, vetluis	Nauwelijks	Vet laat los in een basische oplossing, zoals soda of wasmiddel, niet in een zure
Schimmel en bacteriën in het rubber en de kuip	Beperkt	De laag waar ze op groeien, blijft grotendeels zitten
Vuil in het pompfilter	Nee	Dat moet je met de hand weghalen

Precies daar zit de misvatting. De meeste mensen die hun machine met azijn schoonmaken, willen van een muffe lucht of grijze vlokjes af. Die komen van vet en zeepresten, en daartegen werkt een lege was op 60 tot 90 graden met poederwasmiddel beter. Is vet het probleem, kijk dan bij wasmachine reinigen met soda.

Waarom raden fabrikanten azijn af?

Bosch schrijft op zijn supportpagina's dat schoonmaakmiddelen met zuur of azijn de rubberdelen van het apparaat kunnen beschadigen, en raadt huismiddelen als azijn, citroenzuur en vaatwastabletten sterk af. Volgens Kassa wijzen ook Miele en het Duitse Öko-Test op dat risico. Ook schoonmaakmiddelenfabrikant HG raadt het reinigen van de wasmachine met schoonmaakazijn af.

Het gaat om de onderdelen waar water doorheen of langs loopt:

• De manchet (deurrubber) en de afdichtingen rond de kuip.
• Slangen binnen in de machine, tussen lade, kuip en pomp.
• Metalen delen zoals het trommelkruis achter de trommel, dat in veel machines van aluminium is.

Eerlijk is eerlijk: niemand heeft gemeten hoe snel een paar azijnbeurten per jaar een rubber aantasten. Dat hangt af van het soort rubber, de concentratie, de temperatuur en hoe vaak. Wat we in de werkplaats wel zien: rubbers en slangen zijn bij oudere machines vaak de eerste onderdelen die gaan lekken. Een middel dat de fabrikant afraadt, wil je daar niet regelmatig op loslaten.

Wanneer heeft azijn wel zin?

Alleen als kalk het probleem is. Je herkent kalk aan witte, harde aanslag in de wasmiddellade of rond de sproeiers erboven. Kalk op het verwarmingselement zie je niet. Of kalk bij jou een probleem is, hangt af van de hardheid van je kraanwater; die vind je op de site van je drinkwaterbedrijf. Wasmiddel bevat zelf al stoffen die kalk binden. Of een machine echt ontkalkt moet worden, lees je in wasmachine ontkalken.

Azijn wordt ook vaak gebruikt als vervanger van wasverzachter. Dat is een ander verhaal, met een kleine hoeveelheid in het spoelwater: zie azijn als wasverzachter.

Doe je het toch? Zo beperk je het risico

Veiligheid: Meng azijn nooit met chloor of een chloorhoudend schoonmaakmiddel: dan ontstaat giftig chloorgas. Gebruik azijn ook niet in dezelfde was als soda; ze heffen elkaar op.

1. Gebruik gewone natuurazijn, geen schoonmaakazijn. Schoonmaakazijn is sterker. Het verschil staat in schoonmaakazijn of gewone azijn in de wasmachine.
2. Haal de was uit de machine en maak eerst het pompfilter en de lade schoon.
3. Giet een kop azijn (ongeveer 250 ml) in de lege trommel.
4. Kies een programma op 60 graden zonder voorwas.
5. Draai daarna een spoelprogramma met schoon water.
6. Laat deur en lade openstaan om te drogen.

Doe dit hooguit een paar keer per jaar, niet maandelijks of bij elke was. Heeft je machine een reinigingsprogramma waarbij de fabrikant geen middel toestaat, zoals Eco Drum Clean van Samsung, gebruik voor azijn dan een gewoon programma.

Hoe zie je of de rubbers al te lijden hebben?

Heb je jarenlang azijn gebruikt, kijk dan eens goed naar de manchet. Vouw hem rondom terug en let op deze signalen:

• het rubber voelt hard, plakkerig of brokkelig aan in plaats van soepel;
• in de plooi zitten fijne haarscheurtjes of een gaatje;
• er staat na het wassen een plasje voor of onder de machine;
• de rand van het rubber laat los van de voorwand.

Zie je dat, stop dan met azijn. Ook leeftijd, warmte en scherpe voorwerpen in de was slijten een rubber; aan een scheurtje kun je niet zien wat de oorzaak was.

Wat werkt beter dan azijn?

Probleem	Beter alternatief
Muffe lucht, schimmel	Lege was op 60–90 graden met wit of universeel poederwasmiddel (bevat bleek)
Vet en vetluis	Soda of een wasmachinereiniger
Kalk	Een ontkalker die voor wasmachines bedoeld is
Vuil in lade, rubber, filter	Met de hand: borstel, doek, warm water

Bosch adviseert zelf eens in de paar maanden een wasmachinereiniger tegen vettige resten en een ontkalker tegen kalk. Het volledige onderhoud, van pompfilter tot zeefje in de watertoevoer, staat in wasmachine reinigen.

Lekt de machine al of is het rubber hard en gescheurd?

Dan helpt geen enkel schoonmaakmiddel meer. Een gescheurd deurrubber laat bij elke was water lekken, meestal aan de voorkant onder de deur. Een nieuwe manchet laten plaatsen kost meestal € 120–220 inclusief onderdeel en voorrijden (indicatie). Bij een machine die nog goed draait, is dat het waard. Is de machine ouder dan tien jaar en ook al luidruchtig bij het centrifugeren, dan zet je die reparatie beter af tegen een machine met een rubber dat nog in orde is.

Hoe voorkom je dat je naar de azijn grijpt?

• Was elke maand een keer op 60 graden of hoger met poederwasmiddel.
• Gebruik niet meer wasverzachter en vloeibaar wasmiddel dan nodig.
• Neem het rubber af en laat deur en lade na elke was open.
• Leeg het pompfilter elke paar maanden.