Wasmachine reinigen met soda: zo doe je het veilig

Soda (natriumcarbonaat) is het sterkste huismiddel tegen vet en vetluis in een wasmachine. Los ongeveer 100 gram soda kristallen op in een liter heet water, giet dat in de lege trommel en draai Katoen op 90 graden, of 60 graden als je machine niet heter kan. Draag handschoenen, meng het niet met azijn en maak er geen wekelijkse gewoonte van.

Wat doet soda in een wasmachine?

Soda is sterk basisch: opgelost in water zit het rond pH 11. In zo'n basische oplossing laten vet, huidvet en de vettige resten van wasmiddel en wasverzachter veel makkelijker los. Het lost ze deels op en maakt de rest los van de trommel, de kuip en de slangen. Daarom werkt soda goed tegen:

• een vettige, muffe lucht uit de machine;
• grijze, vettige vlokjes op schone was (vetluis in de wasmachine);
• een glibberige laag in de wasmiddellade of achter het rubber.

Waar soda niet tegen helpt, is kalk. Kalk los je op met een zuur, en soda is het tegenovergestelde. Het is ook geen desinfectiemiddel: dat werk doen vooral de hoge temperatuur en de bleek in een poederwasmiddel.

Welke soda gebruik je?

Er liggen drie soorten in de winkel. Ze zijn niet even sterk:

Soort	Wat het is	Sterkte	Gebruik
Soda kristallen	Natriumcarbonaat met kristalwater	Ongeveer 37% werkzame stof	De gewone soda uit de supermarkt
Watervrije soda (poeder)	Zuiver natriumcarbonaat	Bijna drie keer zo sterk als kristallen	Gebruik ongeveer een derde van de hoeveelheid
Vloeibare soda	Soda opgelost in water	Volgens het etiket	Driehoek noemt 3 dopjes voor afvoer of wasmachine
Baking soda	Natriumbicarbonaat, een andere stof	Veel milder	Niet geschikt om te ontvetten

Dat laatste gaat vaak mis: baking soda is geen soda. Wat baking soda in de wasmachine wel en niet doet, lees je in baking soda in de wasmachine.

Hoeveel soda heb je nodig?

Daarover lopen de adviezen uiteen. Driehoek geeft voor algemeen schoonmaakwerk 1 eetlepel soda kristallen per 10 liter water op. Adviezen specifiek voor een vervette wasmachine gaan uit van een halve tot een hele kop. Wij houden het midden aan:

• Onderhoud of een licht muffe lucht: 2 tot 3 eetlepels kristallen.
• Vetluis of een duidelijk vette machine: ongeveer 100 gram kristallen, een halve kop.
• Meer dan een kop: niet doen. Meer soda maakt het niet schoner en laat meer resten achter.

Zo reinig je de wasmachine met soda

Veiligheid: Soda veroorzaakt ernstige oogirritatie. Draag huishoudhandschoenen, giet rustig en houd kinderen erbij weg. Krijg je het in je oog, spoel dan een paar minuten met water. Trek de stekker uit het stopcontact voordat je het filter of de lade losmaakt.

1. Filter eerst. Maak het pompfilter schoon. Soda maakt vet los, en dat moet ergens weg kunnen.
2. Lade en rubber. Borstel de wasmiddellade schoon en neem het rubber af. Hardnekkige aanslag kun je met een doek in een sodaoplossing (1 eetlepel per liter warm water) behandelen. Spoel na met schoon water.
3. Oplossen. Los de soda op in ongeveer een liter heet kraanwater in een emmer of maatbeker.
4. In de trommel. Giet de oplossing in de lege trommel. Kristallen in de lade lossen slecht op en blijven dan als korst achter.
5. Heet programma. Kies Katoen op 90 graden zonder voorwas. Kan je machine maximaal 60 graden, neem dan 60 graden.
6. Naspoelen. Draai daarna een spoelprogramma, zodat er geen soda in de machine achterblijft.
7. Controleren. Kijk in het rubber en het pompfilter of er vetresten zijn losgekomen en haal die weg.

Bij vetluis is één beurt vaak niet genoeg. Herhaal het een of twee keer, met een paar dagen ertussen.

Waar moet je mee oppassen?

• Niet mengen met azijn. Soda en azijn heffen elkaar op. Het bruist, maar daarna is het reinigende effect weg. Wil je ook ontkalken, doe dat dan op een ander moment. Wat azijn in de machine doet, staat in wasmachine schoonmaken met azijn.
• Aluminium. Driehoek waarschuwt op de verpakking dat je soda niet op aluminium of zink gebruikt. In veel wasmachines zit achter de trommel een trommelkruis van aluminium. Gewoon waspoeder bevat ook soda, dus een schoonmaakbeurt is geen probleem, maar herhaal het niet wekelijks en spoel altijd na.
• Wol en zijde. Soda is te sterk voor wol en zijde. Draai na een schoonmaakbeurt eerst een gewone was voordat je fijne was doet.
• Reinigingsprogramma zonder middel. Heeft je machine een programma waarvoor de fabrikant geen middel toestaat, zoals Eco Drum Clean van Samsung, gebruik voor de soda dan een gewoon katoenprogramma.

Soda of een wasmachinereiniger?

Soda is goedkoop en werkt goed tegen vet. Een kant-en-klare reiniger is makkelijker te doseren en sommige bevatten ook een ontkalker. Bosch adviseert zelf een wasmachinereiniger tegen vettige resten en een aparte ontkalker tegen kalk. Voor wie geen huismiddeltjes wil uitproberen, vergelijkt wasmachinereiniger: welke werkt het best de bekende merken. Voor het totale onderhoud, van filter tot zeefje, is er het stappenplan wasmachine reinigen.

En als de machine daarna nog ruikt of lawaai maakt?

Blijft er na drie sodabeurten nog vetluis komen, dan zit het vet op een plek waar het water niet goed bij komt, of is de lucht afkomstig uit de afvoer van je huis. Een monteur kan de machine openmaken en de kuip, slangen en verwarming bekijken. Reken op meestal € 90–180 inclusief voorrijden, exclusief onderdelen (indicatie).

Hoor je bij het centrifugeren een schurend of brommend geluid, of hangt de trommel scheef, dan is er meer aan de hand dan vuil: lagers of het trommelkruis kunnen versleten of aangetast zijn. Bij een machine van tien jaar of ouder kost die reparatie vaak meer dan de machine nog waard is.

Hoe voorkom je dat je weer soda nodig hebt?

• Was elke maand een keer op 60 graden of hoger met poederwasmiddel met bleek.
• Gebruik niet meer wasverzachter dan nodig; die zorgt voor de vettige laag.
• Doseer vloeibaar wasmiddel niet ruimer dan het etiket zegt.
• Laat deur en lade na elke was open.