Hoeveel water gebruikt een wasmachine? Liters per programma

Een moderne wasmachine gebruikt op het programma Eco 40-60 ongeveer 40 tot 52 liter water per wasbeurt, afhankelijk van het vulgewicht. Dat getal staat op het energielabel. Een gewoon katoenprogramma gebruikt vaak meer, tot 90 liter bij een volle trommel van 9 kg. Met een aangenomen waterprijs van € 2 per 1.000 liter kost een wasbeurt 8 tot 18 cent aan water.

Hoeveel liter staat er op het energielabel?

Op het Europese energielabel staat het gewogen waterverbruik in liters per wasbeurt op Eco 40-60. Net als bij het stroomverbruik is dat een gemiddelde van een volle, halfvolle en kwartvolle trommel. Een paar voorbeelden uit de productbladen van de fabrikant:

Machine	Vulgewicht	Water per wasbeurt (Eco 40-60)
Bosch WAN28277NL	8 kg	47 liter
Bosch WGG246ZKNL	9 kg	50 liter

De Europese ecodesign-regels leggen sinds maart 2021 ook een maximum vast: 2,25 liter per kilo vulgewicht plus 30 liter. Voor een machine van 7 kg is dat 45,75 liter, voor 8 kg 48 liter, voor 9 kg 50,25 liter en voor 10 kg 52,5 liter. Veel machines zitten daar dicht onder. Een groter vulgewicht betekent dus iets meer water per beurt, maar minder water per kilo was.

Het energieverbruik van hetzelfde programma staat ernaast op het label; wat dat in euro's is, lees je in hoeveel stroom verbruikt een wasmachine?.

Hoeveel water per programma?

Het label zegt alleen iets over Eco 40-60. Voor de andere programma's staan indicatieve waarden in de gebruiksaanwijzing. Een voorbeeld uit de verbruikstabel die Bosch opgeeft voor een ouder 9 kg-model (WM14UR90NL):

Programma	Lading	Water
Katoen 20, 40 of 60 °C	9 kg	90 liter
Zuinig katoenprogramma 60 °C	9 kg	57 liter
Zuinig katoenprogramma 60 °C	4,5 kg	46 liter
Snel + Mix 40 °C	4 kg	45 liter
Wol 30 °C	2 kg	41 liter
Fijne was of zijde 30 °C	2 kg	37 liter

Twee dingen vallen op. Het normale katoenprogramma gebruikt bijna het dubbele van het zuinige programma, en programma's voor kleine ladingen als wol en fijne was gebruiken per kilo veel meer water. Dat laatste is bewust: fijne stoffen moeten in veel water drijven, zodat ze weinig wrijven en niet vervilten.

Wat kost het water van een wasbeurt?

Drinkwater kost in 2026 bij Vitens € 1,34 per 1.000 liter en bij PWN € 1,98, allebei inclusief btw. Daar komt de belasting op leidingwater bij, in 2026 € 0,437 per 1.000 liter exclusief btw. Afhankelijk van je waterbedrijf betaal je dus ongeveer € 1,80 tot € 2,50 per 1.000 liter. Hieronder rekenen we met een aanname van € 2.

Wasbeurt	Water	Kosten per wasbeurt	Per jaar bij 4 keer per week
Eco 40-60, 8 kg-machine	47 liter	ongeveer € 0,09	ongeveer € 20
Normaal katoenprogramma, volle trommel	90 liter	ongeveer € 0,18	ongeveer € 37
Fijne was, 2 kg	37 liter	ongeveer € 0,07	—

Het vastrecht betaal je altijd, dat verandert niet met hoe vaak je wast. In euro's is het water bij een wasbeurt meestal minder dan de stroom, maar het verschil tussen programma's is ook hier groot.

Waarom gebruikt een moderne machine zo weinig water?

Een wasmachine wast niet door de was in een bad te laten drijven, maar door water en sop telkens door de was te bewegen. Een moderne machine weegt de lading of meet hoeveel water de was opzuigt, en vult alleen bij wat nodig is; Whirlpool noemt die techniek 6th Sense. Het grootste deel van het water zit daardoor in de was zelf. Achter het glas zie je maar een paar centimeter water, en dat is normaal.

Die zuinigheid heeft een keerzijde. De Consumentenbond wijst erop dat zuinig met water vaak ten koste gaat van het spoelen, zodat er wasmiddelresten in de was kunnen achterblijven. Wie een gevoelige huid heeft of last heeft van stugge, muf ruikende was, heeft vaak baat bij:

1. Minder wasmiddel. De meeste resten komen door overdosering. Doseer naar de hoeveelheid was, de vervuiling en de waterhardheid in je regio.
2. De optie Extra spoelen of Water plus. Die kost wat extra water, maar spoelt beter uit.
3. Een niet te volle trommel. Een overvolle trommel spoelt slechter; hoe vol je hem kunt doen, lees je in hoe vol mag een wasmachine?.

Zo bespaar je water bij het wassen

• Was met een volle trommel. Per kilo was gebruikt een volle trommel het minst water. Fabrikanten moeten dat volgens de Europese regels ook in de handleiding vermelden.
• Kies Eco 40-60 voor normaal vuile katoen- en gemengde was. Het is op de meeste machines het zuinigste programma voor water én stroom. Waarom het zo lang duurt, lees je in Eco 40-60 uitgelegd.
• Sla de voorwas over, behalve bij echt vuile werkkleding.
• Gebruik geen kort programma voor een volle trommel. Een snelprogramma is gemaakt voor een kleine lading; wanneer het handig is, staat in snelwasprogramma: wanneer gebruik je het?.
• Laat de optie Extra water uit als je er geen reden voor hebt.

Zuinig met water is niet hetzelfde als zuinig met stroom: een programma met meer water kost ook meer energie als dat water verwarmd moet worden. Bij koude spoelbeurten maakt het voor de stroom weinig uit.

Gebruikt de machine opeens meer water of loopt hij steeds vol?

Merk je dat de watermeter harder loopt dan vroeger, of hoor je de machine na het wassen nog water inlaten, dan kan er iets mis zijn:

Wat je merkt	Mogelijke oorzaak
De machine blijft water inlaten en pompt tegelijk af	Afvoerslang hangt te laag, waardoor water wegloopt door hevelwerking
Water loopt ook in als de machine uit staat	Defecte inlaatklep (magneetventiel)
Veel meer water dan normaal bij elk programma	Defecte niveausensor (drukschakelaar) of verstopt slangetje ernaartoe

Veiligheid: Draai bij water dat blijft inlopen terwijl de machine uit staat direct de kraan dicht en trek de stekker uit het stopcontact. Een defecte inlaatklep kan anders de ruimte onder water zetten.

Een te laag hangende afvoerslang los je zelf op door hem hoger te bevestigen, volgens de installatiehandleiding. Een inlaatklep of niveausensor vervangen is werk voor een monteur; reken op ongeveer € 90–180 inclusief voorrijden. Bij een oude machine met meer klachten is vervangen vaak de betere keuze. Kijk dan ook naar het waterverbruik op het label: een machine met een groter vulgewicht gebruikt per kilo minder water als je vaak volle trommels draait.