Afvoer van de wasmachine loopt over: oorzaken en oplossingen

Loopt de afvoer over als de wasmachine afpompt, dan krijgt de afvoer in huis het water niet snel genoeg weg. Meestal is de leiding half verstopt met pluis en zeepresten, hangt de afvoerslang te diep of luchtdicht in de standpijp, of is de afvoer te smal of gedeeld met de gootsteen. Met de machine zelf is dan vaak niets mis. Begin met ontstoppen; helpt dat niet, kijk dan naar de slang en de aanleg.

Waarom loopt het juist bij de wasmachine over?

Een wasmachine pompt het water niet rustig weg zoals een gootsteen. De pomp duwt in korte tijd een flinke hoeveelheid water met kracht de slang in, en dat een paar keer per wasbeurt: na het wassen, na elke spoelbeurt en bij het centrifugeren. Een afvoer die voor een douche of gootsteen prima werkt, kan die piek net niet verwerken. Het water stijgt dan in de standpijp of de gootsteen en loopt over de rand.

Hoe ernstiger de verstopping of hoe krapper de afvoer, hoe sneller het overloopt. Vaak begint het met een standpijp die tot vlak onder de rand vol staat en gorgelt, en loopt hij weken later echt over.

Waar loopt het over?

Waar?	Waarschijnlijke oorzaak
Standpijp achter of naast de machine	Afvoerleiding half verstopt, slang te diep of luchtdicht, pijp te smal
Gootsteen of wasbak waar de machine op is aangesloten	Sifon of gootsteenafvoer verstopt, afvoer te smal voor beide
Doucheputje of afvoer elders in huis	Gedeelde afvoerleiding verstopt verderop
Op meerdere plekken tegelijk, met borrelen	Hoofdafvoer of riool verstopt
Achter de machine, maar de standpijp loopt niet over	Geen overloop: kijk naar wasmachine lekt water

1. Is de afvoer half verstopt?

Dit is veruit de meest voorkomende oorzaak. Pluis, haren, zeepresten en vetluis van wasmiddel en wasverzachter zetten zich in de loop van jaren vast in de standpijp, de sifon en het eerste stuk van de leiding. De doorstroming wordt langzaam kleiner, tot hij bij het afpompen tekortschiet.

Test het zo: giet een emmer water snel in de standpijp of de gootsteen. Zakt het traag weg, gorgelt het, of komt het omhoog, dan is de afvoer (half) verstopt. Hoe je hem stap voor stap vrijmaakt, lees je in afvoer van de wasmachine verstopt. Zit de slang van de machine zelf vol aanslag, kijk dan bij afvoerslang schoonmaken en ontstoppen.

2. Hangt de afvoerslang goed?

Hoe de slang in de standpijp hangt, maakt meer uit dan je denkt.

• Niet te diep. Steek de slang maar een klein stuk in de standpijp, als vuistregel zo'n 10 tot 20 cm. Hangt hij tot ver in de pijp of tot onder het water in de sifon, dan drukt de pomp het water tegen een waterkolom in en kan het terugkomen.
• Niet luchtdicht. Tussen de slang en de standpijp moet lucht kunnen. Is de slang met tape, een rubber of een te strak verloopstuk dichtgezet, dan kan het water niet vrij weglopen. Ook kan de machine dan water terughevelen.
• Goed vast. Zet de slang vast met een slangbeugel of tie-wrap aan de standpijp, zodat hij er bij het afpompen niet uit springt.
• Geen knik of zakker. Een slang die achter de machine in een lus op de grond ligt, houdt water vast en pompt minder goed door.

Veiligheid: Trek de stekker uit het stopcontact voordat je de afvoerslang losmaakt. Zet een emmer onder de aansluiting: in de slang staat altijd wat restwater. Ligt er water op de vloer bij het stopcontact, schakel dan eerst de groep uit.

3. Zit de afvoer op de goede hoogte?

Fabrikanten geven een minimale en maximale hoogte voor de plek waar de slang uitkomt. AEG schrijft in zijn handleidingen voor dat de afvoerslang in een afvoerpijp komt op een hoogte van niet minder dan 60 cm en niet meer dan 100 cm. Bosch en Miele houden ongeveer 1 meter als maximum aan.

• Te laag (bijvoorbeeld een putje in de vloer): het water loopt al tijdens het vullen weg uit de machine. AEG noemt dit als oorzaak van een machine die vult en direct weer leegloopt.
• Te hoog: de pomp heeft het zwaar, pompt langzamer af en kan een foutcode geven.

Meet de hoogte met een rolmaat vanaf de vloer waarop de machine staat. Kijk voor de juiste waarde in de installatiehandleiding van je model.

4. Is de afvoer zelf te krap?

Loopt hij ook over met een schone afvoer en een goed hangende slang, dan zit het probleem in de aanleg. Wat we vaak tegenkomen:

• Te smalle leiding. Installateurs houden voor een wasmachine meestal minimaal 40 mm aan, en liever 50 mm. Een oude 32 mm leiding of een verloopstuk naar een smallere pijp is vaak de boosdoener.
• Te weinig afschot. Een liggende leiding die nauwelijks afloopt, of over een lange afstand naar de standleiding gaat, voert langzaam af en slibt sneller dicht.
• Geen ontluchting. Kan er in de leiding geen lucht bij, dan loopt het water stotend weg en gorgelt de standpijp. Een beluchter of een goed ontluchte standleiding helpt.
• Te korte standpijp. Een standpijp die maar net boven de sifon uitkomt, heeft weinig buffer om een piek op te vangen.

Dit is werk voor een installateur. Hoe een goede afvoer eruitziet, lees je in afvoer voor de wasmachine aanleggen. Laat het bij twijfel een installateur doen.

5. Delen de wasmachine en iets anders de afvoer?

Zit de wasmachine op een sifon met zijaansluiting onder de gootsteen, of delen wasmachine en droger één standpijp, dan komt er soms tegelijk water van twee kanten. Een condensdroger die afpompt terwijl de wasmachine ook pompt, of een volle gootsteen, is dan net te veel. Mogelijke oplossingen staan in afvoer voor wasmachine én droger.

6. Komt er veel schuim mee?

Te veel wasmiddel geeft schuim, en schuim neemt in de standpijp veel meer ruimte in dan water. Zie je bij het overlopen vooral schuim, dan is dat de eerste oorzaak om aan te pakken. Doseer volgens de verpakking, afgestemd op de hoeveelheid was en hoe vuil die is, en minder bij zacht water of licht vervuilde was.

7. Komt het water ook elders omhoog?

Borrelt het doucheputje, zakt het toilet traag weg of komt er water omhoog op meer plekken in huis, dan zit de verstopping verderop in de hoofdafvoer of het riool. Dat los je niet op bij de wasmachine. Bel een ontstoppingsdienst; ligt de verstopping in het openbare riool, dan is vaak de gemeente aan zet.

Noodoplossing voor één wasbeurt

Moet je nu wassen en heb je de afvoer nog niet opgelost, hang de afvoerslang dan tijdelijk in een bad of een grote douchebak, vastgezet zodat hij er niet uit kan springen. Blijf erbij tijdens het afpompen. Dit is een noodgreep, geen oplossing.

Wanneer bel je wie?

Situatie	Wie
Standpijp of sifon half verstopt	Zelf, met een ontstopper of veer
Slang hangt te diep, luchtdicht of verkeerd	Zelf
Afvoer te smal, te vlak of zonder ontluchting	Installateur
Verstopping verderop of op meerdere plekken	Ontstoppingsdienst

Ga je de wasplek toch aanpassen voor een betere afvoer en is de machine zelf al op leeftijd, dan is dat een logisch moment om ook naar een vervanger te kijken.

Hoe voorkom je een overlopende afvoer?

• Maak het pompfilter van de wasmachine regelmatig schoon, zodat er minder pluis de afvoer in gaat.
• Doseer wasmiddel en wasverzachter niet te ruim.
• Draai af en toe een programma op 60 graden; dat helpt tegen vetluis in machine en afvoer.
• Spoel de standpijp een paar keer per jaar door met een emmer heet water.
• Zet de slang een klein stuk in de standpijp, niet luchtdicht en goed vast.