Wasmachine in de badkamer plaatsen: regels en tips

Een wasmachine in de badkamer mag, als hij buiten de zones rond het bad en de douche staat en het stopcontact daar ook buiten zit. Volgens de NEN 1010 moeten alle groepen in een badkamer bovendien beveiligd zijn met een aardlekschakelaar van maximaal 30 mA. Verder heb je een kraan met keerklep en een afvoer nodig, bijvoorbeeld via de sifon van de wastafel.

Welke regels gelden er in de badkamer?

De elektrische regels voor een badkamer staan in de NEN 1010, in het deel over ruimten met een bad of douche. Het vakblad EW Installatietechniek zet de eisen op een rij. De belangrijkste voor een wasmachine:

• Aardlekschakelaar. Alle stroomkringen in een ruimte met bad of douche moeten beveiligd zijn met een aardlekschakelaar van maximaal 30 mA. In een moderne meterkast is dat gebruikelijk; in een oud huis niet altijd.
• Zones. Rond het bad en de douche liggen zones waarin alleen bepaald elektrisch materiaal mag. Een gewoon stopcontact van 230 V hoort daarbuiten.
• Vereffening. In een badkamer horen metalen delen, zoals leidingen, met elkaar en met aarde verbonden te zijn. Dat is installateurswerk.

Een wastafel heeft volgens dezelfde uitleg geen eigen zone. Een stopcontact naast de wastafel mag dus, zolang het buiten de zones van bad en douche valt.

Waar liggen de zones?

Zone	Waar?	Wat mag er?
Zone 0	In het bad of de douchebak, of tot 10 cm boven een betegelde douchevloer binnen 120 cm van de douchekop	Alleen dompeldichte apparatuur op zeer lage spanning
Zone 1	Boven zone 0 tot 225 cm hoogte; bij een inloopdouche tot 120 cm vanaf het punt waar het water eruit komt	Alleen vast aangesloten, vast opgestelde apparaten die daarvoor geschikt zijn
Zone 2	60 cm rondom zone 0 en 1, tot 225 cm hoogte, alleen bij een bad of douchebak	Een beperkt aantal onderdelen, zoals een scheerstopcontact; geen gewoon stopcontact
Buiten de zones	De rest van de badkamer, en alles boven 225 cm	Stopcontacten en andere apparaten, op een groep met aardlekschakelaar

Een wasmachine met stekker is geen vast aangesloten apparaat en hoort dus niet in zone 1. Of de machine zelf in zone 2 mag staan, daarover lezen installateurs de norm niet allemaal hetzelfde. Het stopcontact mag er in elk geval niet zitten. Ons advies: zet de machine buiten zone 1 én zone 2. Dan is er geen discussie, en hij staat ook verder van het spatwater.

Veiligheid: Water en stroom gaan slecht samen. Laat een nieuw stopcontact of een trekschakelaar in de badkamer altijd door een erkend installateur aanleggen, en laat bij twijfel ook de afstanden en de aardlekschakelaar controleren. Druk na plaatsing op de testknop van de aardlekschakelaar: die moet direct uitschakelen.

Stopcontact of trekschakelaar?

Allebei mag, zolang het buiten de zones zit. In een badkamer met veel damp is een spatwaterdicht stopcontact met klapdeksel een goede keuze; hang het hoog genoeg dat er geen water op kan spatten en dat je de stekker makkelijk kunt bereiken. Een trekschakelaar voor de wasmachine is de klassieke oplossing, maar geen verplichting.

Gebruik in de badkamer nooit een verlengsnoer of stekkerdoos op de vloer. Komt er water op de grond, dan ligt die er middenin.

Hoe regel je water en afvoer?

Kraan. Een wasmachine heeft een eigen kraan nodig met een slangaansluiting en een keerklep, die voorkomt dat water uit de machine terug de waterleiding in loopt. In een badkamer zit vaak al een koudwaterleiding bij de wastafel of het toilet waarop een installateur een wasmachinekraan kan aftakken. Welke soorten er zijn, lees je in kraan voor de wasmachine.

Afvoer. De afvoerslang moet ergens op aangesloten worden waar het water niet kan terugstromen. In een badkamer zijn er drie gebruikelijke opties:

1. Een wastafelsifon met een extra aansluiting voor de wasmachine.
2. Een standpijp met eigen sifon in de muur.
3. Een sifon die in de vloer of achter de machine wordt ingebouwd bij een verbouwing.

Hang de afvoerslang niet los in het bad of de douchebak. De slang kan wegschieten tijdens het afpompen, en dan staat de badkamer blank. Voor de juiste hoogte en sifon, zie afvoer voor de wasmachine aanleggen.

Waar let je verder op?

• Ventilatie. Een badkamer wordt vochtig van het douchen. Zet na het wassen de deur van de machine op een kier en zorg voor een goede afzuiging, dan blijven het rubber en het zeepbakje droger.
• Vloer. Een betegelde badkamervloer is meestal stevig en vlak. Staat de machine op een houten vloer in een badkamer op verdieping, dan trilt hij sneller mee.
• Lekkage. Een badkamer met een vloerputje is bij lekkage gunstig, maar alleen als het water die kant op loopt. Een lekbak of een slang met waterstop geeft extra zekerheid.
• Geluid. Een badkamer op verdieping ligt vaak naast een slaapkamer. Laat de machine dan niet 's nachts centrifugeren.
• Ruimte voor onderhoud. Je moet bij het pompfilter onderaan de voorkant kunnen, en de deur moet helemaal open kunnen.
• Vorst. Een badkamer is meestal vorstvrij, maar zet een machine niet in een onverwarmde ruimte waar het kan vriezen; daar kan restwater in de pomp en slangen bevriezen.

Kijk ook in de installatiehandleiding van je machine wat de fabrikant zegt over de ruimte waarin hij mag staan.

In een kast of nis wegwerken?

Een wasmachine in een kast of nis ziet er rustig uit en houdt hem uit de buurt van spatwater. Houd een paar centimeter ruimte aan de zijkanten en boven de machine, want hij beweegt bij het centrifugeren. Zorg dat de kast ventilatieopeningen heeft en dat de kraan en het stopcontact bereikbaar blijven zonder dat je de machine eruit moet trekken.

Is de ruimte krap, dan kan een smallere of ondiepere machine uitkomst bieden; kijk naar de maten in smalle en ondiepe wasmachines.

En een droger erbij?

Ook een droger mag in de badkamer, met dezelfde regels voor de plek en het stopcontact. Een warmtepomp- of condensdroger heeft geen luchtafvoer naar buiten nodig. Let wel op de stroom: een wasmachine en een droger met verwarmingselement samen vragen meer dan één groep kan leveren. Laat een installateur dan een extra groep aanleggen.

Checklist voordat je begint

Wat	Waarom
Machine buiten zone 1 en 2	Afstand tot bad en douche
Stopcontact met randaarde, buiten de zones	Geen gewoon stopcontact in de zones volgens de NEN 1010
Groep met aardlekschakelaar van maximaal 30 mA	Verplicht in een ruimte met bad of douche
Wasmachinekraan met keerklep	Geen terugstroming in de waterleiding
Afvoer met sifon	Geen stank en geen terugstroming
Ruimte voor pompfilter en deur	Onderhoud en storingen

Past de machine op de plek die je in gedachten hebt niet, of is de diepte net te veel, kijk dan bij de modellen hieronder naar de maten in de specificaties: daar zitten ook ondiepere machines tussen.