Trekschakelaar voor wasmachine en droger: wat is het en wanneer kies je hem?

Een trekschakelaar is een spatwaterdicht kastje aan de wand met een trekkoord, waarmee je de stroom naar de wasmachine aan- en uitzet. Het snoer van de machine zit er meestal vast in, zonder stekker. Je ziet hem vooral in oudere badkamers en op zolders. Verplicht is hij niet; een goed geplaatst stopcontact met randaarde op een groep met aardlek mag ook.

Wat is een trekschakelaar precies?

Een wasmachine-trekschakelaar is een opbouwschakelaar met een koord in plaats van een knop. Je trekt aan het koord om hem aan of uit te zetten, zodat je met natte handen de schakelaar zelf niet hoeft aan te raken. Een gangbaar model is:

• 2-polig. Hij onderbreekt zowel de fase als de nul. Uit is dan echt uit.
• 16 A. Geschikt voor het vermogen van een wasmachine of droger.
• Spatwaterdicht (IP44). Beschermd tegen opspattend water uit elke richting.
• Met indicatielampje. Meestal een rood lampje dat laat zien dat de schakelaar aanstaat en de machine spanning heeft.

Het stroomsnoer van de machine gaat onderin het kastje en wordt op klemmen aangesloten. Daarvoor moet de stekker van het snoer af. Er bestaan ook uitvoeringen met een aansluitpunt waar je een stekker in kunt steken.

Welke soorten zijn er?

Soort	Wat doet hij?	Wanneer handig?
Enkele trekschakelaar	Eén koord, één machine aan of uit	Wasmachine op een eigen groep
Dubbele trekschakelaar	Twee koorden, twee machines los van elkaar aan of uit	Twee machines die elk genoeg capaciteit hebben
Keuzetrekschakelaar	Twee koorden, steeds maar één machine tegelijk aan	Wasmachine en droger op één aansluiting, om beurten

Het verschil tussen dubbel en keuze is belangrijk. Bij een dubbele trekschakelaar kunnen beide machines tegelijk draaien. Zitten ze samen op één groep, dan kan die overbelast raken. Een keuzetrekschakelaar voorkomt dat: trek je het ene koord, dan gaat de andere machine uit. Of jouw groep twee machines tegelijk aankan, lees je in wasmachine en droger op 1 groep.

Wanneer kies je voor een trekschakelaar?

• Er zit er al een. In veel huizen uit de jaren zeventig tot negentig hangt er een trekschakelaar boven de plek van de wasmachine. Werkt hij goed en is het een 2-polige, spatwaterdichte uitvoering, dan kun je hem blijven gebruiken.
• In een vochtige ruimte. In een badkamer, kelder of washok met veel waterdamp is een spatwaterdichte schakelaar een logische keuze. Een spatwaterdicht stopcontact met klapdeksel kan daar ook.
• Je wilt de machine echt uitzetten. Met één trek is de machine helemaal spanningsloos. Dat kan prettig zijn als hij op een plek staat waar je moeilijk bij de stekker kunt.
• Twee machines, één aansluiting. Een keuzetrekschakelaar laat wasmachine en droger om beurten draaien.

Trekschakelaar of stopcontact?

	Trekschakelaar	Stopcontact met randaarde
Stekker	Gaat er meestal af	Blijft eraan
Machine wisselen	Installateur of handige klusser nodig	Stekker eruit, nieuwe erin
Uitzetten	Aan het koord trekken	Stekker eruit trekken
Vochtige ruimte	Spatwaterdicht uitgevoerd	Kies een spatwaterdichte uitvoering met klapdeksel
Twee machines om beurten	Kan met een keuzeversie	Niet, tenzij met een aparte schakelaar

Voor de meeste mensen is een vast stopcontact met randaarde de handigste keuze: je kunt de machine zelf aansluiten en loskoppelen, bijvoorbeeld bij een verhuizing of als je een andere machine koopt. Een trekschakelaar is vooral handig als hij er al zit of als je om beurten twee machines wilt laten draaien.

Mag een trekschakelaar in de badkamer?

Ja, maar niet overal. De NEN 1010 deelt een badkamer in zones in rond het bad en de douche. Volgens de uitleg in het vakblad EW Installatietechniek mogen 230V-stopcontacten en ander elektrisch materiaal pas buiten die zones komen, en moeten alle groepen in de badkamer beveiligd zijn met een aardlekschakelaar van maximaal 30 mA. Dat geldt ook voor een trekschakelaar. Bij een douche op een betegelde vloer loopt zone 1 tot 120 cm vanaf het punt waar het water uit de douchekop komt. Bij een bad of douchebak komt daar een zone 2 van 60 cm rondom bij.

Een trekschakelaar is in de badkamer dus geen verplichting, wel een veelgebruikte oplossing. Bosch zegt het ook zo: niet verplicht, maar in een vochtige ruimte als de badkamer een extra stuk veiligheid, omdat de aansluiting afgeschermd in een kunststof kastje zit. Waar de machine zelf mag staan, lees je in wasmachine in de badkamer plaatsen.

Veiligheid: Een trekschakelaar zit vast aan de huisinstallatie. Zet altijd eerst de juiste groep in de groepenkast uit en controleer met een spanningzoeker dat er geen spanning meer op staat voordat je het kastje opent. Laat het aansluiten bij twijfel een erkend installateur doen.

Hoe wordt een wasmachine op een trekschakelaar aangesloten?

Dit is werk aan de vaste installatie. Een installateur doet ruwweg het volgende:

1. Groep uitzetten en spanningsloos meten.
2. De stekker van het snoer van de wasmachine knippen en de draden strippen.
3. Het snoer door de snoerdoorvoer onderin het kastje steken en vastzetten met de trekontlasting, zodat er niet aan de klemmen getrokken kan worden.
4. Bruin en blauw op de klemmen van de schakelaar zetten en geel-groen op de aardklem.
5. Het kastje sluiten, de groep aanzetten en testen.

Bosch raadt aan een wasmachine of droger door een elektricien op een trekschakelaar te laten aansluiten, en waarschuwt dat de garantie kan vervallen bij een onjuiste aansluiting die je zelf hebt gemaakt. Wil je de stekker liever niet van je machine knippen, kies dan een uitvoering met een aansluitpunt voor een stekker of laat een stopcontact plaatsen. Fabrikanten schrijven in hun installatievoorschriften voor dat je de machine na plaatsing van het net moet kunnen scheiden, via een bereikbare stekker of een schakelaar die alle polen onderbreekt. Een 2-polige trekschakelaar doet dat. Hoe je een machine verder op water en afvoer aansluit, staat in wasmachine aansluiten: stap voor stap.

Wat doe je bij problemen met de trekschakelaar?

Wat zie je?	Mogelijke oorzaak	Wat te doen
Lampje uit, machine doet niets	Groep uit, schakelaar defect of koord gebroken	Groep in de groepenkast controleren; schakelaar laten vervangen
Lampje aan, machine doet niets	Losse draad in de schakelaar of storing in de machine	Groep uit en laten nakijken
Schakelaar of snoer wordt warm	Losse klem of overbelasting	Direct stoppen en laten nakijken
Koord blijft hangen of breekt	Slijtage van het mechanisme	Schakelaar vervangen
Groep klapt eruit als ook de droger draait	Te veel vermogen op één groep	Om beurten draaien of extra groep laten aanleggen

Een oude trekschakelaar met een gebarsten behuizing of een vergeeld, broos kastje kun je beter laten vervangen. Gebruik ook geen stekkerdoos of verlengsnoer om er een tweede machine bij te hangen; waarom niet, lees je in verlengsnoer of stekkerdoos voor de wasmachine.

Wasmachine en droger om beurten of tegelijk?

Met een keuzetrekschakelaar draaien wasmachine en droger nooit tegelijk. Dat werkt, maar je wacht met drogen tot de was klaar is. Wil je ze tegelijk gebruiken, dan heeft elke machine een eigen groep nodig, of een droger die weinig vermogen vraagt. Een warmtepompdroger vraagt meestal 600 tot 1.000 W, tegen 2.200 tot 2.800 W voor een condensdroger.

Zoek je een droger die naast je wasmachine minder zwaar op de aansluiting drukt, kijk dan bij de modellen hieronder naar het type en de aansluitwaarde.